Avustralya ile Çin arasındaki ilişkiler Darwin Limanı’nın kontrolü üzerinden yeniden tartışma konusu oldu. Uzun zamandan bu yana yaşanan gerilime bir yenisi daha eklendi. Başkent Canberra’daki iktidar yanlıları yıllar önce Çinli şirkete verilen liman hakkının geri alınması yönündeki iradelerini gündeme taşıdı.
2015’te Kuzey Bölgesi yönetimi Darwin Limanı’nı 99 yıllığına Çinli şirketi Landbridge’e kiralamıştı. O dönemde tartışma yaratan bu hamle stratejik açıdan Avustralya’nın kuzey kıyısındaki en önemli deniz altyapısının yabancı kontrolüne geçmesi anlamına geliyordu. Şimdi ise federal hükümet bu statüyü değiştirme kararlılığı içinde.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese yaptığı son açıklamalarda hükümetinin Darwin Limanı’nın kontrolünü tekrar Avustralyalıların eline alma niyetini belirtmesiyle gerilim yeniden başladı. Bir süredir sorun olmamasından dolayı mutlu gibi görünen 2 ülke bir anda konunun açılmasıyla yeniden sorun yaşamaya başladı. Hükümet bu hedefin ulusal güvenlik çıkarlarıyla da doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor. Limanın kontrolünün bir yabancı şirkette olması coğrafi olarak Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik dengeleri açısından “risk” olarak yorumlanıyor.
Çin’in tepkisi ve potansiyel sonuçları
Şu anda Darwin Limanı’nın kontrolünü elinde bulunduran Landbridge Group ve Çin yönetimi bu planlara karşı sert uyarılarda bulunuyor. Uyarıların yerini bulmaması durumunda nasıl bir sonuç ortaya çıkacağı ise tam olarak bilinmiyor. Çin’in Avustralya Büyükelçisi limanın geri alınmasının sadece ticari bir mesele olmadığını belirterek böyle bir adımın ters tepkilere yatırım ve ticari ilişkilerde aksamalara yol açabileceğini söyledi. Çin hükümeti liman hakkının yasal ve meşru bir ticari anlaşma kapsamında verilmiş olduğunu ve bu nedenle korunması gerektiğini savunuyor.
Diplomatik kanallarda yürütülen görüşmelerde Çin tarafı herhangi bir zorlayıcı müdahalenin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri olumsuz etkileyebileceğini dile getiriyor. Avustralya hükümeti liman hakkının geri alınmasını mümkün olduğunca diplomatik ve ticari çözümlerle gerçekleştirmeyi hedefliyor. Yerel işletmeler ve yabancı yatırımcılarla yürütülen görüşmeler sürerken iki ülke arasındaki diğer stratejik konularda da diplomasi kanallarının güçlü tutulması gerektiği ifade ediliyor. Ancak Çin’in uyarılarıyla bu mesele uluslararası ilişkilerde yeni tartışmaları tetikleyebilir ve Avustralya-Çin hattında uzun vadeli bir müzakere sürecini de beraberinde getirebilir.
