Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya arasında yıllardır müzakere edilen serbest ticaret anlaşmasını sonuçlandırmak amacıyla bu ayın ilerleyen günlerinde Canberra’ya gitmeyi planlıyor. Von der Leyen’in ziyareti AB’nin son dönemde Mercosur ve Hindistan ile yaptığı benzer ticaret anlaşmalarının ardından gelerek ticaret diplomasisinde yeni bir adım niteliğini taşıyor.
Anlaşma taraflar arasındaki ticari ilişkileri derinleştirmeyi ve iki taraf için ekonomik fayda yaratmayı hedefliyor. Ancak görüşmeler bugüne kadar birkaç defa tıkanarak askıda kalmıştı. Von der Leyen’in ziyareti bu çıkmazı aşma ve yürütülen müzakereleri nihai bir sonuca bağlama çabasının bir parçası olarak görülüyor.
Müzakerelerin Kilit Noktaları
AB ve Avustralya arasındaki serbest ticaret anlaşması görüşmeleri ilk kez 2018’de başlatılmıştı; ancak 2023’te müzakereler önemli anlaşmazlıklar nedeniyle çökme noktasına gelmişti. Avustralya tarafı özellikle sığır eti koyun eti süt ürünleri ve şeker gibi ürünler için yeterli pazar erişimi sağlanmadığını öne sürerek eleştirilerde bulunmuştu. Bu durum taraflar arasında tarım ürünlerine erişim konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğünü gösteriyor.
Tarım sektörü AB’nin ticaret müzakerelerinde sıkça tartışma konusu olan bir alan olarak öne çıkıyor. Örneğin Latin Amerika ülkeleriyle yapılan Mercosur anlaşması da Avrupa’daki çiftçiler tarafından haksız rekabet riski nedeniyle eleştirilmişti.
Ziyaret Zamanlaması ve Süreç
Von der Leyen’in Canberra ziyaretinin 15 Şubat’ta sona erecek Münih Güvenlik Konferansı’ndan hemen sonra gerçekleşebileceği belirtiliyor. Ancak ziyaret kesinleşmeden önce AB Ticaret Komiseri Avustralya Ticaret Bakanı Don Farrell ile Brüksel’de yapacağı görüşmede kaydedilecek ilerleme belirleyici olacak.
AB Komisyonu Sözcüsü Olof Gill müzakerelerin şu aşamasının “son derece hassas” olduğunu vurgularken somut ilerleme sağlanmasının içeriğe bağlı olduğunu ifade etti. Bu her iki tarafın da mutabakata varmak için belli başlı kilit konularda taviz vermesi gerektiğini gösteriyor.
AB’nin Stratejik Hedefleri
Avustralya ile bir ticaret anlaşması AB’nin küresel ticaret ağını çeşitlendirme stratejisinin bir parçası. Avrupa Birliği ABD ve Çin gibi büyük pazarlarda yaşanan jeopolitik gerilimlerin ortasında ticaret ortaklarını genişletmeyi ve daha farklı küresel pazarlara erişim sağlamayı amaçlıyor. Böyle bir anlaşmanın yürürlüğe girmesi AB için ticaret çeşitliliğini artırırken Avustralya’ya da AB’nin yaklaşık 450 milyonluk pazarıyla gümrük vergisiz ticaret fırsatı sunabilir.
